Wrzesień 2026 to czas, gdy w lasach wokół Łodzi pojawia się coraz więcej grzybów, a po ostatnich opadach meteorologicznych warunki sprzyjają zbiorom. Tekst przeznaczony jest dla osób wybierających się na grzybobranie — od początkujących po doświadczonych grzybiarzy — i koncentruje się na praktycznych zasadach dotyczących wyposażenia, orientacji w terenie oraz bezpiecznego rozpoznawania i przechowywania okazów. Zawarte zalecenia pochodzą z komunikatów służb sanitarnych, leśnych oraz policji i mają zmniejszyć ryzyko zabłądzenia, pomyłki gatunkowej oraz urazu. Artykuł wskazuje też, gdzie szukać fachowej pomocy w razie wątpliwości.
Co zabrać i jak się ubrać?
Podstawą jest odpowiedni strój — długie spodnie, bluza lub kurtka z długim rękawem oraz obuwie zakrywające kostkę. Po opadach przydatne będą buty nieprzemakalne lub kalosze oraz odzież przeciwdeszczowa. W plecaku powinny znaleźć się: telefon z naładowaną baterią i powerbank, latarka lub czołówka, podstawowa apteczka, woda i niewielki prowiant. Woreczki foliowe nie nadają się do przechowywania grzybów; lepszy jest przewiewny koszyk, który zapobiega zaparzaniu się okazów.
Jak rozpoznawać grzyby i co wkładać do koszyka?
Gromadzić można tylko te okazy, których gatunek rozpoznajemy bez wątpliwości. Nie zbiera się bardzo młodych okazów, ponieważ ich cechy morfologiczne mogą być niewykształcone. Do koszyka trafiają zdrowe, dorosłe egzemplarze; uszkodzonych i podejrzanych lepiej nie zabierać. Nie polegaj na „domowych testach” typu smak czy srebrna łyżeczka — Główny Inspektorat Sanitarny odradza takie metody i zaleca ostrożność.
Jeżeli występują wątpliwości co do oznaczenia, można skorzystać z porady specjalistów. Stacje sanitarno-epidemiologiczne oraz klasyfikatorzy grzybów oferują konsultacje — przykładowo Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Toruniu przyjmuje świeże zbiory w dniu konsultacji i prosi o wcześniejsze telefoniczne umówienie terminu; adres PSSE w Toruniu to ul. Szosa Bydgoska 1, tel. 56 658 62 46 lub 56 622 50 29. Nie wszystkie stacje działają jednak identycznie, dlatego lokalne PSSE warto sprawdzić osobno.
Jak nie zgubić się w lesie i co zrobić, gdy zabraknie orientacji?
Przed wejściem do lasu zapisz miejsce postoju samochodu lub zrób zdjęcie tablicy parkingowej. Przydatne są mapy leśne i aplikacje korzystające z GPS, np. Bank Danych o Lasach lub aplikacja mBDL, która po wcześniejszym pobraniu danych działa także bez dostępu do internetu. Co pewien czas należy przerwać zbieranie i sprawdzić pozycję względem dróg, duków, linii energetycznych lub słupków z numerami oddziałów leśnych.
Jeśli nie można ustalić położenia, nie należy poruszać się chaotycznie. Zachowanie spokoju, oszczędzanie baterii telefonu i próba dotarcia do najbliższej drogi zwiększają szansę na wydostanie się z lasu. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia albo gdy nie da się określić położenia, należy zadzwonić pod 112 i przekazać możliwie najwięcej informacji — współrzędne GPS, numer oddziału leśnego, nazwę nadleśnictwa, drogę lub pobliską miejscowość.
Aspekty prawne i dobre praktyki w lesie?
W Polsce zbieranie grzybów w lasach państwowych jest powszechnie dostępne i zazwyczaj bezpłatne. Policja przypomina jednak, że wjazd pojazdem do lasu może być zabroniony — art. 161 kodeksu wykroczeń przewiduje zakaz wjazdu lub pozostawiania pojazdów w miejscach niedozwolonych. Samochód najlepiej pozostawić na wyznaczonym parkingu. Nie niszczyć grzybni i nie wyrywać grzybów z podłoża, ponieważ są częścią funkcjonowania lasu.
Główne zasady kończą się konkretem: zbierać tylko pewne gatunki, przechowywać je w przewiewnym pojemniku i wezwać pomoc, gdy istnieje zagrożenie — telefon alarmowy to 112.
