Kontakt
Teraz Poniedziałek, 17 sierpnia 2026
Teodor Abel
Fot. AnonymousUnknown author · „Theodore Abel (1896-1988) in 1952” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Teodor Abel — profesor socjologii, publicysta i poeta

Redakcja miastol.pl • 3 min czytania

Teodor Abel (ur. 24 grudnia 1896 w Łodzi, zm. 23 marca 1988 w Albuquerque) był amerykańskim profesorem socjologii i badaczem zajmującym się m.in. ruchem nazistowskim. Prowadził wykłady na Uniwersytecie Columbia i publikował prace z zakresu socjologii, polityki i religii.

Dane podstawowe
Pełne imięTeodor Abel (także Theodor Abel, Theodore Fred Abel)
Data urodzenia24 grudnia 1896
Miejsce urodzeniaŁódź
Data śmierci23 marca 1988
Miejsce śmierciAlbuquerque
ZawódProfesor socjologii, publicysta, poeta, fabrykant
UczelnieUniwersytet Columbia; Hunter College; University of Illinois (Urbana)
WykształcenieMagister (1925), doktor (1929) – Uniwersytet Columbia
Językiniemiecki, angielski, rosyjski, francuski
Życie prywatneŻona: Theodora Mead Abel (od 1923), troje dzieci
Aktywność naukowa
Tematy badańnacjonalizm, ruch nazistowski, obozy koncentracyjne
CzłonkostwoEastern Sociological Society (prezes w 1957)

Teodor Abel urodził się w Łodzi jako syn Jadwigi z domu Lorenz i fabrykanta Fryderyka Abla. Przed I wojną światową prowadził własną fabrykę i publikował w lokalnej prasie niemieckojęzycznej artykuły oraz wiersze. Po studiach i udziale w wojnie polsko-bolszewickiej kontynuował naukę w Polsce, a w 1923 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie związał się z Uniwersytetem Columbia.

Życiorys i wykształcenie

W 1914 Abel ukończył gimnazjum. Rok później na zaproszenie Aleksandra Milkera zaczął współpracę z redakcją "Neue Lodzer Zeitung", gdzie publikował wiersze i teksty o życiu kulturalnym Łodzi. W 1918 przeniósł się do Warszawy i studiował filozofię. Następnie brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

W latach 1921–1923 studiował socjologię w Poznaniu pod opieką Floriana Znanieckiego. W 1923 roku wyjechał do USA. Na Uniwersytecie Columbia uzyskał stopień magistra w 1925 roku, a doktora w 1929 roku.

Kariera naukowa i badania

Od 1925 Abel pracował jako docent socjologii na University of Illinois w Urbana. W 1929 podjął wykłady na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku, gdzie był profesorem nadzwyczajnym w latach 1929–1950. W 1950 został mianowany profesorem zwyczajnym socjologii w Hunter College przy City University of New York. Na emeryturę przeszedł w 1967 roku.

W swojej pracy badawczej zajmował się zagadnieniami obozów koncentracyjnych i nazizmu oraz analizą życiorysów członków NSDAP. W 1934 jako przedstawiciel Uniwersytetu Columbia wyjechał do Niemiec i oferował nagrody za autobiografie wyjaśniające przyczyny przystąpienia do partii nazistowskiej. Otrzymał wówczas około 700 esejów od osób z różnych grup społecznych.

Życie prywatne

W 1923 Teodor Abel poślubił psycholog Theodorę Mead Abel. Małżeństwo doczekało się trojga dzieci. W życiu prywatnym Abel posługiwał się czterema językami: niemieckim, angielskim, rosyjskim i francuskim.

Publikacje

Wybrane prace Teodora Abla obejmują zarówno analizy socjologiczne, jak i teksty o charakterze religijnym i historycznym:

  • "Protestant Home Missions to Catholic Immigrants" (1933)
  • "Why Hitler Came Power" (1938)
  • "Freedom and Control in Modern Society" (1954)
  • "Systematic Sociology in Germany" (1966)
  • "The Nazi Movement" (1967)
  • "The Foundation of Sociological Theory" (1970)
  • "Reflections of an Unorthodox Christian" (1986)

Najważniejsze informacje

  • Data urodzenia: 24 grudnia 1896, Łódź.
  • Kariera akademicka: wykładowca na Uniwersytecie Columbia i Hunter College; emerytura w 1967.
  • Badania: analiza ruchu nazistowskiego i autobiografii członków NSDAP; ok. 700 zebranych esejów.
  • Życie prywatne: żona Theodora Mead Abel, troje dzieci.

Najczęstsze pytania

Gdzie i kiedy urodził się Teodor Abel?
Teodor Abel urodził się 24 grudnia 1896 roku w Łodzi.
Na jakich uczelniach wykładał Teodor Abel?
Abel wykładał na University of Illinois (Urbana), Uniwersytecie Columbia oraz był profesorem zwyczajnym w Hunter College.
Czym zajmował się w badaniach naukowych?
Zajmował się m.in. obozami koncentracyjnymi, ruchem nazistowskim i analizą autobiografii członków NSDAP.
Kto był żoną Teodora Abla?
Żoną Teodora Abla była psycholog Theodora Mead Abel; para miała troje dzieci.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Czytaj również