| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Artur Salman (pseud. Stefan Arski) |
| Pseudonimy | Jan Wiljan, Leliwa, Roman Warecki, S. Kalinowski, Star. |
| Urodzenie | 14 czerwca 1910, Łódź |
| Śmierć | 2 kwietnia 1993, Warszawa |
| Pochodzenie | żydowskie |
| Zawód i działalność | |
| Zawód | dziennikarz, publicysta historyczny |
| Rola | redaktor naczelny tygodnika "Świat" (1951–1969) |
| Członkostwa | |
| Partie i organizacje | PPS, PZPR, Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, inne |
| Odznaczenia i inne | |
| Odznaczenia | Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski; Medale 10- i 30-lecia PRL |
| Miejsce pochówku | Cmentarz Powązkowski, Warszawa (kw. 64-VI-19/20) |
Stefan Arski był aktywny jako dziennikarz i publicysta przez kilka dekad XX wieku. Zyskał rozpoznawalność jako redaktor i autor publikacji historycznych oraz jako działacz polskiego ruchu socjalistycznego i komunistycznego.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Łodzi jako syn Natana Salmana i Pauliny Finkelhaus. Przed II wojną światową należał do organizacji młodzieżowych o profilu socjalistycznym — między innymi do Czerwonego Harcerstwa TUR oraz Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. W 1931 roku wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej i współzakładał pismo partyjne "Płomienie".
Studiował na Wydziale Ekonomii i Statystyki Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Nie uzyskał magisterium z powodu wybuchu wojny. W okresie międzywojennym pracował w Głównym Urzędzie Statystycznym oraz w Państwowym Banku Związkowym.
Emigracja amerykańska i praca informacyjna
Po agresji Niemiec i ZSRR na Polskę w 1939 roku znalazł się w Wilnie. Działał w tamtejszej radzie "Wolności" w latach 1939–1940. Następnie przez Sztokholm wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie reprezentował Komitet Zagraniczny PPS w Ameryce.
Pracował dla pism emigracyjnych, między innymi dla "Robotnika Polskiego" i dwutygodnika "Poland Fights-Polska Walczy". Współpracował także z pismem "Nowyj Put'" oraz z sekcją polską Office of War Information. Współorganizował Polską Służbę Informacyjną w USA. Od 1946 roku redagował miesięcznik "Poland of Today" i był korespondentem "Robotnika" w Stanach Zjednoczonych w latach 1946–1947.
Powrót do Polski i praca redakcyjna
W 1947 roku powrócił do Polski. Krótko pełnił funkcję redaktora naczelnego "Robotnika" w latach 1947–1948. W okresie 1948–1964 był prezesem rady nadzorczej wydawnictwa "Książka i Wiedza".
Od marca 1949 do 1951 roku był zastępcą redaktora naczelnego "Trybuny Ludu". W latach 1951–1969 był redaktorem naczelnym ogólnopolskiego tygodnika ilustrowanego "Świat". Po 1969 roku kierował miesięcznikiem "Polskie Perspektywy", wydawanym w trzech językach. Na emeryturę przeszedł w 1977 roku.
Twórczość i prace redakcyjne
Arski publikował książki i broszury o tematyce politycznej i historycznej. Napisał między innymi prace: "Cień nad ojczyzną. Roosevelta-Ameryka 1945-48", "PRL a kościół katolicki", "Przeklęte lata. U źródeł katastrofy wrześniowej" oraz "My, Pierwsza Brygada". Pisał także teksty pod pseudonimami, na przykład "Roman Warecki".
Przedstawiał i redagował wydania książkowe innych autorów. Wśród jego prac redakcyjnych znajdują się przedmowy i wstępy do tłumaczeń oraz wybory dokumentów historycznych.
Odznaczenia i życie prywatne
Został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz medalami 10- i 30-lecia Polski Ludowej. Był członkiem wielu organizacji zawodowych i politycznych — m.in. Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Związku Zawodowego Dziennikarzy RP i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
Był żonaty kolejno z Magdaleną Arską z domu Hertz i z Ireną Rawicz-Arską. Mieszkał w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, kwatera 64-VI-19/20.
