Kontakt
Teraz Wtorek, 15 września 2026
Lisa Appignanesi
Fot. englishpen1921 · „Lisa Appignanesi presenting Golden PEN” · licencja CC BY 3.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Lisa Appignanesi — kanadyjsko-brytyjska pisarka i producentka filmowa

Andrzej Nowicki • 4 min czytania

Lisa Appignanesi (ur. Elżbieta Borensztejn, 4 stycznia 1946 w Łodzi) jest kanadyjsko-brytyjską pisarką i producentką filmową pochodzenia żydowskiego. W dorobku ma powieści, pamiętniki, przekłady oraz działalność w organizacjach literackich.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoLisa Appignanesi (ur. Elżbieta Borensztejn)
PseudonimJessica Ayre
Data urodzenia4 stycznia 1946
Miejsce urodzeniaŁódź
Narodowośćkanadyjsko-brytyjska
Zawódpisarka, producentka filmowa, tłumaczka
Wykształcenie i funkcje
WykształcenieUniwersytet McGill (1967)
Funkcjewiceprezes i prezes English PEN; zastępca dyrektora Institute of Contemporary Arts; profesor wizytujący w King's College London

Lisa Appignanesi urodziła się w Łodzi i w dzieciństwie przeprowadziła się z rodziną do Paryża, a następnie do Kanady. Zajmuje się prozą, pamiętnikami i przekładami oraz produkcją filmów i programów radiowych.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się jako Elżbieta Borensztejn w Łodzi. W dzieciństwie mieszkała w Paryżu, a w 1951 roku wraz z rodzicami osiedliła się w Kanadzie; początkowo mieszkała w rejonie Laurentian, później w Montrealu. Ukończyła studia na Uniwersytecie McGill w 1967 roku.

W pierwszych latach po studiach publikowała dla Centre for Community Research w Nowym Jorku (1970–1971). Następnie wykładała studia europejskie na University of Essex i angażowała się w działalność wydawniczą jako współzałożycielka i dyrektorka redakcji Writers and Readers Publishing Cooperative.

Kariera zawodowa i działalność publiczna

W latach 80. była zastępcą dyrektora Institute of Contemporary Arts w Londynie. Założyła telewizję Institute of Contemporary Arts i zajmowała się produkcją filmów w ramach tej inicjatywy. Od 1990 roku skupiła się przede wszystkim na pisarstwie.

Pełniła funkcje w organizacjach literackich: była wiceprezesem English PEN w latach 2004–2008, a następnie prezesem tej organizacji w latach 2008–2010. W czasie pracy w English PEN prowadziła kampanię "Free Expression is No Offence Campaign" przeciwko Ustawie o nienawiści rasowej i religijnej z 2006 roku, która ograniczała wolność wypowiedzi.

Była przewodniczącą Rady Powierniczej Muzeum Freuda w Londynie i od 2016 roku pełniła funkcję przewodniczącej Rady Royal Society of Literature. Pracuje jako profesor wizytujący w dziedzinie literatury i humanistyki medycznej w King's College London.

Twórczość, tłumaczenia i praca redakcyjna

Appignanesi jest autorką powieści i pamiętników, a także przekładała teksty z języka francuskiego i włoskiego na angielski. Publikowała teksty w prasie — m.in. w The Guardian, The Independent, The Observer, The New York Review of Books i The Telegraph — oraz produkowała programy dla BBC Radio 4.

Wśród jej książek znajdują się powieści i prace non‑fiction, a kilka tytułów ukazało się po polsku, m.in. "Kobiety Freuda", "Żegnając umarłych. Pamiętnik rodzinny" oraz "Kabaret". Pisała także pod pseudonimem Jessica Ayre, publikując tytuły takie jak Not to Be Trusted i One-man Woman.

Życie prywatne

Pochodzi z rodziny żydowskiej; jest córką Aarona i Heny Borensztejnów. Mieszka w Londynie. W latach 1967–1984 była żoną pisarza Richarda Appignanesi, z którym ma syna Josha Appignanesi, reżysera filmowego, urodzonego w 1975 roku.

Ma także córkę Katrinę Forrester ze związku z Johnem Forresterem; Katrina zajmuje się historią współczesnej myśli politycznej.

Odznaczenia i nagrody

W 2004 roku została uhonorowana tytułem Kawalera Orderu Sztuki i Literatury (Ordre des Arts et des Lettres). W 2013 roku otrzymała Order Imperium Brytyjskiego IV klasy za zasługi dla literatury.

Do nagród za twórczość i przekłady należą Scott Moncrieff Prize (2004) za przekład z francuskiego Nelli Bielski oraz Holocaust Literature Award (2005) za The Memory Man; ta sama książka otrzymała nominację do Nagrody Commonwealth Writers' Prize w 2005 roku. W 2009 roku dostała wyróżnienie Brytyjskiego Stowarzyszenia Medycznego za książkę Mad, Bad and Sad.

Najczęstsze pytania

Gdzie i kiedy urodziła się Lisa Appignanesi?
Urodziła się 4 stycznia 1946 roku w Łodzi.
Jakie stanowiska pełniła w English PEN?
Była wiceprezesem English PEN w latach 2004–2008, a następnie prezesem organizacji w latach 2008–2010.
Które książki Appignanesi ukazały się po polsku?
Po polsku ukazały się m.in. "Kobiety Freuda", "Żegnając umarłych. Pamiętnik rodzinny" oraz "Kabaret".
Jakimi odznaczeniami została uhonorowana?
W 2004 roku otrzymała Kawaler Orderu Sztuki i Literatury, a w 2013 roku Order Imperium Brytyjskiego IV klasy za zasługi dla literatury.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Andrzej Nowicki

Nazywam się Andrzej Nowicki i w redakcji miastol.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Łodzią — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również