| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Lena Amsel |
| Data urodzenia | 27 lipca 1898 |
| Miejsce urodzenia | Łódź |
| Data śmierci | 2 listopada 1929 |
| Miejsce śmierci | pod Paryżem (trasa Barbizon–Paryż) |
| Zawód | tancerka, aktorka |
| Pochodzenie | polsko‑żydowskie |
| Lata aktywności (film) | 1917–1923 |
| Miejsce pochówku | Cmentarz Montparnasse, dział 28, sekcja 3 |
Lena Amsel działała jako tancerka i aktorka sceniczna oraz filmowa, znana przede wszystkim z występów w Berlinie i występów w filmach niemych. Jej życie zawodowe łączyło scenę pantomimy, pokazy taneczne i współpracę z twórcami kina niemieckiego.
Życiorys i początki sceniczne
W 1916 Lena Amsel należała do berlińskiej bohemy skupionej wokół Marii Orskiej. Odkrył ją Karl Gustav Vollmoeller, który organizował wieczory taneczne w ogrodzie zimowym, by przedstawić ją szerszej publiczności. W 1918 występowała w wiedeńskim Konzerthausie, między innymi razem z Gertrude Barrison. W 1922 zagrała w pantomimie "Das Abenteuer im Ronacher".
Kariera filmowa i współpraca z aktorami
W latach 1917–1923 Lena Amsel wystąpiła w dziesięciu filmach. Wśród tytułów znajdują się filmy z 1923 roku, takie jak "Tragödie der Liebe" oraz "Der mächtige Dollar". W swoich filmowych rolach pojawiała się u boku aktorów takich jak Mia May i Paul Morgan, a także w towarzystwie młodej Marlene Dietrich. Jej aktywność łączyła doświadczenia sceniczne z rosnącą obecnością w niemieckim kinie niemych lat.
Życie prywatne
Pochodziła z żydowskiej rodziny fabrykanckiej. Była kilkukrotnie zamężna — wyszła za mąż m.in. za argentyńskiego barona Severina oraz za hrabiego Hugo Karla Marię Grafa von Moy de Sons; związek z grafem trwał w latach 1921–1923. Kolejne małżeństwa zawierała z węgierskim oficerem i pilotem Emmerichem von Jeszensky oraz z aktorem Ernstem Dumcke, od którego rozwiodła się w 1927 roku.
Lena Amsel była też znana z licznych romansów i bliskich związków z postaciami ze świata kultury. Do jej partnerów zaliczali się pisarz i pionier kina Karl Gustav Vollmoeller, malarz Otto Dely oraz pisarz Louis Aragon. Te relacje wpisywały się w jej obecność w kręgach artystycznych Berlina i Paryża.
Śmierć i pochówek
2 listopada 1929 uczestniczyła w wyścigu samochodowym, ścigając się z malarzem André Derainem. Na trasie między Barbizon a Paryżem samochód wpadł w poślizg, wjechał do rowu i spłonął. W wypadku zginęła Lena Amsel oraz jej przyjaciółka Florence Pitron. Została pochowana na Cmentarzu Montparnasse — dział 28, sekcja 3.
Upamiętnienie i inspiracje literackie
Portret Leny Amsel autorstwa Pameli Hart Brown Vinton Ravenel z 1916 roku znajduje się w zbiorach Brooklyn Museum. W 1927 Constantin Holzer‑Defanti przedstawił ją w pracy "Lustiger March" jako maszerującą tancerkę w stroju klauna z lutnią. W latach późniejszych losy postaci inspirowały twórców — Ruth Landshoff napisała powieść "Roman einer Tänzerin", w której bohaterka Lena Vogel wzorowana była na Amsel; maszynopis powieści powstał w latach 30. XX wieku, a druk wydano w 2002 roku, po śmierci autorki.
Filmografia (wybrane tytuły)
W latach 1917–1923 wystąpiła w szeregu produkcji filmowych, wśród nich znalazły się następujące tytuły:
- 1917: Pinselputzi stiftet Unheil und eine Ehe
- 1918: Pinselputzi rendevouzelt
- 1918: Lenas noble Bekanntschaft
- 1918: Meine Tochter, deine Tochter
- 1918: Der Weg zum Reichtum
- 1918: Lene oder Lena?
- 1923: Tragödie der Liebe
- 1923: Der mächtige Dollar