Kontakt
Teraz Piątek, 4 września 2026
Józef Andersz
Znani z miasta

Józef Andersz — działacz Organizacji Bojowej PPS

Andrzej Nowicki • 2 min czytania

Józef Andersz (2 lipca 1885–11 grudnia 1907) był działaczem Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej i uczestnikiem rewolucji 1905 roku.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoJózef Andersz
Data urodzenia2 lipca 1885
Miejsce urodzeniaŁódź
Data śmierci11 grudnia 1907
Miejsce śmierciWarszawa (stok Cytadeli)
Roladziałacz Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej
Okres aktywności1905–1907
Akcje i kara
Aresztowanie7 sierpnia 1907
WięzienieX Pawilon Cytadeli Warszawskiej
Wyrokkara śmierci (8 grudnia 1907)
Wykonanie kary11 grudnia 1907, stok Cytadeli
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości z Mieczamipośmiertnie, 1938

Józef Andersz należał do Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. Zaangażował się w działalność zbrojną związaną z rewolucją 1905 roku i brał udział w akcjach zbrojnych na terenie Łodzi w 1907 roku.

Działalność rewolucyjna i akcje z 1907 roku

W okresie rewolucji 1905 roku Andersz wstąpił do Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. 7 sierpnia 1907 r. razem z kilkoma bojowcami z Frakcji Rewolucyjnej przeprowadził napad na dozorców miejskiego aresztu w celu zdobycia broni. Tego samego dnia uczestniczył także w zamachu na ulicy Milszej (obecnie ul. Mikołaja Kopernika) w Łodzi, którego celem byli żandarmi i które połączono z odbiciem więźniów. W czasie tej akcji został zatrzymany przez władze porządkowe.

Aresztowanie, proces, wykonanie kary i odznaczenie pośmiertne

Po aresztowaniu Józef Andersz został przewieziony do Warszawy i osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Wojskowy Sąd Okręgowy skazał go na karę śmierci 8 grudnia 1907 r., a wyrok wykonano 11 grudnia 1907 r. na stokach Cytadeli. W 1938 r. został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Józef Andersz?
Urodził się 2 lipca 1885 roku w Łodzi.
W jakich akcjach brał udział 7 sierpnia 1907 roku?
7 sierpnia 1907 roku wziął udział w napadzie na dozorców miejskiego aresztu w celu zdobycia broni oraz w zamachu na ulicy Milszej w Łodzi przeciwko żandarmom, połączonym z odbiciem więźniów.
Jaki wyrok usłyszał i kiedy został wykonany?
Wojskowy Sąd Okręgowy skazał go na karę śmierci 8 grudnia 1907 roku; wyrok wykonano 11 grudnia 1907 roku na stokach Cytadeli Warszawskiej.
Czy Józef Andersz otrzymał jakieś odznaczenie po śmierci?
Tak. W 1938 roku pośmiertnie otrzymał Krzyż Niepodległości z Mieczami „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Andrzej Nowicki

Nazywam się Andrzej Nowicki i w redakcji miastol.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Łodzią — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również