Kontakt
Teraz Czwartek, 8 października 2026
Irena Augustyniak
Fot. Czesława Garnysz, zbiory Biblioteki PŁ · „Irena Augustyniakowa” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Irena Augustyniak — bibliotekarka, kierowniczka Biblioteki PŁ

• Andrzej Nowicki • 4 min czytania

Irena Karolina Augustyniak (18 października 1895–12 grudnia 1978) była polską bibliotekarką, która kierowała Biblioteką Główną Politechniki Łódzkiej w latach 1958–1963.

Dane
Imię i nazwiskoIrena Karolina Augustyniak
Data urodzenia18 października 1895
Miejsce urodzeniaŁódź
Data zgonu12 grudnia 1978
Miejsce zgonuŁódź
Zawódbibliotekarka
Znana zkierowanie Biblioteką Główną Politechniki Łódzkiej
MałżonekJan Augustyniak
Kariera
BibliotekaBiblioteka Główna Politechniki Łódzkiej
Lata kierowania1958–1963
Odznaczenia (wybrane)
WybraneKrzyż Walecznych; Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami; Medal Niepodległości; Srebrny Krzyż Zasługi

Biblioteka Główna PŁ była głównym miejscem działalności zawodowej Ireny Augustyniak w okresie późniejszym jej życia. Przez kilkanaście lat pracowała w instytucjach oświatowych i bibliotekach w Łodzi, a w latach 1958–1963 pełniła funkcję kierującej biblioteką uczelni technicznej.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się w 1895 roku w Łodzi. Od 1909 roku pracowała jako laborantka w Widzewskiej Fabryce Nici. Równocześnie działała w tajnym harcerstwie jako drużynowa i prowadziła naukę czytania oraz historii Polski dla pracujących w fabryce kobiet.

Po I wojnie światowej została kierownikiem Oddziału Oświaty Pozaszkolnej w Wydziale Kultury i Oświaty Magistratu miasta Łodzi. W 1921–1922 uczestniczyła w kursach bibliotekarskich organizowanych przez Związek Zawodowy Bibliotekarzy Polskich w Łodzi. W 1927 roku złożyła egzamin dojrzałości i podjęła studia na wydziale pedagogicznym Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Studia ukończyła w 1934 roku, zdając egzamin końcowy z zakresu bibliotekarstwa i czytelnictwa.

Praca zawodowa przed i po II wojnie światowej

W latach 1929–1933 pracowała nad tworzeniem katalogu działowego Biblioteki Pedagogicznej Kuratorium Szkolnego w Łodzi. Zorganizowała biblioteki we wszystkich gminach powiatu łódzkiego oraz w pułkach Garnizonu Łódzkiego. Po wybuchu II wojny światowej znalazła się w Warszawie i uczestniczyła jako sanitariuszka w obronie stolicy do jej kapitulacji.

We wrześniu 1939 została osadzona wraz z rodziną w więzieniu na Radogoszczu, a następnie wywieziona do obozu w Krakowie. Po opuszczeniu obozu prowadziła tajne nauczanie, organizowała kolportaż prasy podziemnej i zapewniała wsparcie materialne dla osób poszkodowanych przez działania wojenne. Została ranna w wyniku wybuchu bomby. Do Łodzi wróciła w czerwcu 1945 roku.

W latach 1945–1957 kontynuowała działalność oświatową i bibliotekarską. Organizowała kursy dokształcające dla młodzieży pracującej w zakładach przemysłu odzieżowego. Od 1952 roku pracowała w Bibliotece Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, współorganizując placówkę i kierując nią od 1957 roku.

Praca w Bibliotece Głównej Politechniki Łódzkiej

1 listopada 1957 roku rozpoczęła pracę na stanowisku kustosza w Bibliotece Głównej Politechniki Łódzkiej. Od 1 marca 1958 roku pracowała jako "Kierująca i Zarządzająca Biblioteką", mimo że osiągnęła wiek emerytalny; dalsze zatrudnienie potwierdził Minister Szkolnictwa Wyższego na prośbę władz uczelni.

W czasie kierowania biblioteką zatwierdzono formalną strukturę placówki i utworzono Dział Opracowania Zbiorów. Opracowano pierwszą Bibliografię dorobku piśmienniczego pracowników PŁ i zwiększyła się aktywność zespołu w publikowaniu. W 1959 roku nadzorowała przeprowadzkę Biblioteki do nowych pomieszczeń w budynku Wydziału Włókiennictwa PŁ. Ostatecznie pożegnała się z pracą w Politechnice Łódzkiej pod koniec lutego 1964 roku.

Odznaczenia i wyróżnienia

Za działalność społeczną, wojenną i zawodową otrzymała szereg odznaczeń, w tym:

  • Krzyż Walecznych (1944)
  • Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (1944)
  • Medal Niepodległości (27 czerwca 1938)
  • Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1931)
  • Złota Odznaka ZNP (1964)
  • Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1964)

Irena Augustyniak zmarła 12 grudnia 1978 roku w Łodzi. Została pochowana na Starym Cmentarzu w Łodzi. Jej mężem był bibliotekarz, profesor Uniwersytetu Łódzkiego Jan Augustyniak.

Najczęstsze pytania

Kiedy Irena Augustyniak kierowała Biblioteką Główną Politechniki Łódzkiej?
Pełniła funkcję kierującej Biblioteką Główna PŁ od 1 marca 1958 roku; w literaturze podawany jest okres 1958–1963, a z uczelnią była związana do końca lutego 1964 roku.
Jakie było wykształcenie Ireny Augustyniak?
Ukończyła studium na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie w 1934 roku, zdając egzamin końcowy z zakresu bibliotekarstwa i czytelnictwa.
Gdzie spoczywa Irena Augustyniak?
Została pochowana na Starym Cmentarzu w Łodzi.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Andrzej Nowicki

Nazywam się Andrzej Nowicki i w redakcji miastol.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Łodzią — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również