Na terenie Łodzi występuje kilkadziesiąt budowli ochronnych dla ludności, o których informacje zebrały organizacje społeczne, serwisy mapowe i lokalne redakcje. Dane obejmują obiekty w różnych miejscach miasta — pod budynkami mieszkalnymi, w szkołach, przy obiektach sportowych oraz na terenach dawnych zakładów przemysłowych. Mapy obejmują obiekty z okresu przed II wojną światową, z lat 1942–1945 oraz z okresu PRL, w tym budowle wznoszone aż do końca lat 80. Ewidencję części historycznych schronów prowadzi Mariusz Wasilewski, a Stowarzyszenie opracowało mapę obejmującą województwo łódzkie.
Gdzie znajdują się schrony w Łodzi?
Najwięcej lokalizacji odnotowano przy szkołach i budynkach należących do wspólnot mieszkaniowych. Inne punkty to obiekty przy dworcach, hale sportowe oraz pozostałości po dużych zakładach przemysłowych, gdzie schrony powstawały wraz z rozwojem zabudowy. Zabudowa chroniona pochodzi z różnych okresów historycznych, dlatego typy i konstrukcja obiektów bywają odmienne. W wielu przypadkach pierwotna funkcja została zachowana wyłącznie w dokumentacji mapowej.
Gdzie sprawdzić adresy i mapy?
Interaktywną bazę lokalizacji miejsc schronienia prowadzi rządowy serwis pod adresem https://gdziesieukryc.pl. Na tej stronie punkty mają przypisane adresy, współrzędne GPS oraz opcję wyznaczenia trasy i widok offline, lecz serwis nie podaje stanu technicznego ani pojemności obiektów. Stowarzyszenie Schrony w Polsce przygotowało mapę województwa łódzkiego, na której każdy punkt oznaczono kolorem według okresu i typu budowli. Lokalne redakcje publikowały też zestawienia adresów i fotografie niektórych schronów — jedną z publikacji ilustrowano serią zdjęć.
Czy mapa oznacza, że schron nadaje się do użycia?
Mapa Stowarzyszenia ma charakter poglądowy i odwołuje się do pierwotnej funkcji obiektów oznaczonych jako "Schron" lub "Ukrycie". Przy obiektach z czasów II wojny światowej może zdarzyć się, że dany punkt już nie istnieje. Ze względu na brak informacji o stanie technicznym i pojemności w udostępnianych bazach, lokalizacje na mapie nie stanowią gwarancji możliwość wykorzystania ich jako bezpiecznego schronienia.
Mapa przygotowana przez Stowarzyszenie Schrony w Polsce została opublikowana 18 listopada 2024 i ma charakter wstępny.
