| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Piotr Amsterdamski |
| Data urodzenia | 10 listopada 1955 |
| Miejsce urodzenia | Łódź |
| Data śmierci | 12 lutego 2008 |
| Miejsce śmierci | Filar Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego, Tatry |
| Zawód | astrofizyk, tłumacz, alpinista |
| Wykształcenie | |
| Magister | Fizyka teoretyczna, Uniwersytet Łódzki (1979) |
| Doktor | University of California, Santa Barbara (promotor: James Hartle) |
| Habilitacja | 1990, specjalność fizyka teoretyczna (rozprawa: Nadprzewodzące struny kosmiczne) |
| Kariera | |
| Miejsca pracy | Centrum Astronomiczne im. M. Kopernika, Instytut Astronomii WSP/Uniwersytet Zielonogórski |
| Badania | kosmologia, podstawy mechaniki kwantowej, astrofizyka wysokich energii |
| Tłumaczenia i nagrody | |
| Przekłady | ponad 100 książek, w tym 77 naukowych i popularnonaukowych |
| Nagroda | Nagroda im. Jerzego Kuryłowicza (2003) |
| Pochówek i odznaczenia | |
| Pochówek | Cmentarz komunalny w Łodzi, ul. Smutna (kwatera IVB, rząd 6, grób 22), 22 lutego 2008 |
| Odznaczenie | Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 3 maja 2008) |
| Rodzina | |
| Krewny | Bratanek prof. Stefana Amsterdamskiego |
Piotr Amsterdamski łączył karierę naukową z działalnością translatorską i pasją do alpinizmu. W pracy naukowej zajmował się zagadnieniami kosmologicznymi oraz podstawami mechaniki kwantowej, a po 1990 roku skupił się na przekładach książek z języka angielskiego.
Życiorys i wykształcenie
W młodości współpracował z Komitetem Samoobrony Społecznej "KOR" i pracował w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika w Warszawie. Był działaczem "Solidarności" i został internowany w stanie wojennym.
Studia ukończył na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie uzyskał tytuł magistra fizyki teoretycznej w 1979 roku. Doktorat z fizyki obronił na University of California, Santa Barbara pod opieką Jamesa Hartle'a.
W 1990 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk fizycznych w zakresie fizyki, specjalność fizyka teoretyczna; rozprawa nosiła tytuł "Nadprzewodzące struny kosmiczne". Przez długi czas pracował naukowo i dydaktycznie w Instytucie Astronomii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze, a następnie na Uniwersytecie Zielonogórskim.
Praca naukowa i przekłady książek
W badaniach naukowych koncentrował się na kosmologii, podstawach mechaniki kwantowej oraz astrofizyce wysokich energii. Pełnił funkcję wykładowcy i profesora na Uniwersytecie Zielonogórskim.
Po 1990 roku poświęcił się głównie tłumaczeniom z angielskiego. Przełożył ponad 100 książek, w tym 77 pozycji naukowych i popularnonaukowych. Wykonywał przekłady prac Stephena Hawkinga, Richarda Rhodesa, Rogera Penrose'a, Sylvii Nasar i innych autorów; w 2003 roku otrzymał Nagrodę im. Jerzego Kuryłowicza za tłumaczenia książek naukowych.
Wspinaczka górska, śmierć i pochówek
W wieku 45 lat zaczął uprawiać wspinaczkę wysokogórską na poziomie wyczynowym. Dokonał przejść w Tatrach, był współautorem nowych dróg na niektórych ścianach oraz wspinał się we Francji i we Włoszech, gdzie przeszedł m.in. wielką południową ścianę Marmolady.
12 lutego 2008 roku zginął podczas samotnej wspinaczki na Filarze Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego; jego ciało znaleziono w Dolnym Kominie przez zespół ratowników TOPR. Został pochowany 22 lutego 2008 roku na cmentarzu komunalnym w Łodzi przy ulicy Smutnej, a 3 maja 2008 roku pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
