Palmiarnia Łódzka znajduje się w zabytkowym Parku Źródliska w Łodzi. Obiekt pełni rolę miejskiej palmiarni i przechowuje kolekcję około 4,5 tys. okazów należących do ponad 1100 taksonów z 65 rodzin. Jej kolekcja palm ma silne związki z historią miasta i bywa postrzegana jako kontynuatorka oranżerii fabrykantów i carskich urzędników.
Historia
W drugiej połowie XIX wieku przy łódzkich pałacach fabrykantów powstawały oranżerie z rzadkimi roślinami cieplarnianymi. Kryzys z lat 20. XX wieku spowodował likwidację wielu prywatnych oranżerii. Rośliny trafiały do szklarni miejskich, także z kolekcji pozostawionych w czasie I wojny światowej przez uciekających urzędników carskich.
W 1955 roku zdecydowano o adaptacji budynku dawnej stołówki w Parku Źródliska. Dach podwyższono, donice z najwyższymi roślinami zagłębiono w grunt, a po remoncie palmiarnia została otwarta 1 września 1956 roku. W 1970 roku nastąpiła kolejna modernizacja i przeszklono górną kondygnację.
Największy remont przeprowadzono w latach 1999–2003 z powodu złego stanu technicznego. Nową konstrukcję obudowano przeszkloną ramą stalową i zamontowano zewnętrzną, zintegrowaną ścianę grzewczą. Projekt opracowali Przemysław Cymerman i Jacek Dynarek z zespołem Galbeksu, a kurtynę dostarczyła firma Gartner. Stare mury rozebrano dopiero po stworzeniu nowej konstrukcji, by zachować najstarsze rośliny. Całkowity koszt modernizacji wyniósł 31,6 mln zł. 21 marca 2013 roku przed wejściem odsłonięto rzeźbę Wróbelka Ćwirka.
Jak zorganizowane są kolekcje roślin?
Palmiarnia podzielona jest na trzy niezależne części: pawilon śródziemnomorski, pawilon tropikalny oraz pomieszczenie z kolekcją kaktusów i sukulentów. Każda część ma inne warunki klimatyczne kontrolowane komputerowo. Przed wejściem do poszczególnych sal widoczne są elektroniczne tablice informujące o temperaturze i wilgotności powietrza w danym pomieszczeniu.
W pawilonie śródziemnomorskim znajdują się między innymi palmy mające ponad 130 lat, cytrusy, wawrzyny, rozmaryn, laur i laurowiśnia, gardenie, mirty, araukarie oraz lawendy. Pawilon tropikalny prezentuje bromelie, liany, palmy kokosowe, pandany, figowce, filodendrony, dużą kolekcję storczyków i paprocie. Pomieszczenie kaktusowe skupia kaktusy i inne sukulenty, wśród nich kilkumetrowe opuncje, aloesy, pałczaki, kliwie, kalle oraz sansewierie.
Kolekcja obejmuje gatunki z rodzin takich jak kaktusowate, wilczomleczowate, gruboszowate, begoniowate, obrazkowate (m.in. filodendrony i anturium), marantowate i pieprzowate. W palmiarni znajduje się ponad 300 taksonów storczykowatych, około 45 taksonów z rodzaju peperomia oraz 42 gatunki paprotników. Kolekcja palm obejmuje 18 gatunków, niektóre osiągają wysokość do 18 m, a wiek największych sagowców szacuje się na około 90 lat.
Co znajduje się na miejscu i jakie są udogodnienia?
W nowoczesnym obiekcie wytyczono alejki wyłożone kostką, jedna z alejek prowadzi przez mostek. Na trasie zwiedzania znajdują się zatoczki z ławeczkami, oczka wodne, strumień oraz grota zbudowana z oryginalnych tufów wulkanicznych. W budynku działa sala dydaktyczna przeznaczona do zajęć edukacyjnych oraz przestronny hall.
W górnej części obiektu funkcjonuje kawiarenka z widokiem na kolekcję śródziemnomorską. W palmiarni mieszczą się także akwaria z rybami oraz kwiaciarnia oferująca egzotyczne rośliny. Tuż obok palmiarni, od połowy września 2006 roku, udostępniony jest ogródek dydaktyczny o powierzchni 3500 m² z takimi drzewami jak sekwoje, metasekwoje, dawidia chińska, kryptomerią japońską, a także kolekcją wrzosów, rododendronów i azalii.
Ogródek dydaktyczny powstał w Parku Źródliska już w latach 20. XX wieku i przechodził przez różne formy własności. W 2005 roku został przekazany Łódzkiemu Ogrodowi Botanicznemu. Podczas prac renowacyjnych zmieniono układ alejek, zbudowano fontannę i altankę oraz ustawiono zabytkowe latarnie. Ogródek jest dostępny wyłącznie dla osób zwiedzających palmiarnię — wejście prowadzi przez pawilon dla roślinności twardolistnej.
Podsumowanie
- Ok. 4,5 tys. okazów roślin i ponad 1100 taksonów z 65 rodzin.
- Kolekcja palm: 18 gatunków, niektóre egzemplarze do 18 m, najstarsze palmy ponad 130 lat.
- Obiekt posiada trzy odrębne strefy klimatyczne sterowane komputerowo.
- Główna modernizacja z lat 1999–2003; koszt modernizacji: 31,6 mln zł.
- Ogródek dydaktyczny obok palmiarni ma 3500 m² i jest dostępny tylko dla zwiedzających palmiarnię.
Informacje praktyczne
- Adres: Al. Marsz. Józefa Piłsudskiego 61, 90-329 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–18:00
- Telefon: +48426287245
- Strona internetowa: botaniczny.lodz.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (7 109 opinii)
