Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi to samorządowa instytucja o profilu historycznym, utworzona na bazie wcześniejszego Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego. Placówka posiada zbiory dokumentów, fotografii oraz dzieł plastycznych związanych z dziejami miasta, regionu i wybranymi wątkami z historii Polski.
Jak powstało muzeum?
Muzeum rozpoczęło działalność w 1959 roku jako Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego. Z dniem 1 stycznia 1990 roku instytucja zmieniła formułę i nazwę na Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Przy zachowaniu dotychczasowych zbiorów nowe brzmienie misji umożliwiło prowadzenie badań nad ideami socjalistyczno-komunistycznymi i nad historią miasta.
W latach 1992–2016 muzeum współpracowało z organami wojewódzkimi przy obsłudze Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Łodzi. Koncepcja utworzenia oddziału poświęconego siłom powietrznym została zapisana w statucie, lecz nie została zrealizowana.
Co mieści główna siedziba i jak wygląda budynek?
Budynek muzeum powstał w latach 1883–1885 jako obiekt więzienny. Pełnił funkcję więzienia również w okresie I wojny światowej, w dwudziestoleciu międzywojennym, podczas okupacji niemieckiej oraz do lutego 1953 roku. Po likwidacji więzienia obiekt użytkowała Wojewódzka Szkoła Milicji Obywatelskiej, a następnie przekazano go tworzącemu się muzeum decyzją rady miejskiej w 1958 roku. W otwarciu uczestniczył ówczesny Przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki.
Jakie oddziały i ekspozycje należą do muzeum?
Muzeum prowadzi dwie wystawy stałe w głównej siedzibie: "Drogi do Niepodległej 1791–1921" oraz "Więzienie przy Długiej (Gdańskiej) w Łodzi 1885–1953". Do zakresu działalności placówki należy udostępnianie materiałów dokumentacyjnych dotyczących historii miasta.
Instytucja ma również kilka jednostek poza siedzibą. Oddział Martyrologii Radogoszcz koncentruje się na dziejach okresu okupacji niemieckiej 1939–1945 w Łodzi i okręgu łódzkim. Stacja Radegast prezentuje wystawę dotyczącą getta Litzmannstadt 1940–1944, elementy takie jak "Tunel Pamięci" oraz rampę kolejową z oryginalnym niemieckim parowozem i wagonami towarowymi. W strukturze muzeum znajduje się też niewielka ekspozycja kuźni Romów z terenu byłego obozu cygańskiego.
Kto pracuje w muzeum i jak działa kadra?
Muzeum jest jednostką samorządową. Wśród osób kierujących placówką w przeszłości byli m.in. Tadeusz Czapliński (dyrektor w latach 1969–1974), Izydor Hałas (od 1974), Maria Ojrzyńska (po 1979–1986), Henryk Siemiński (p.o. 1986–1992, dyrektor 1992–2014) oraz Piotr Machlański (2015–2017). W placówce działają także grupy rekonstrukcji historycznych.
Jakie znaczenie mają zbiory muzeum?
Muzeum zachowało bogaty zasób dokumentów, zdjęć i dzieł sztuki z okresu PRL związanych z Łodzią i regionem. Zbiory te mają wartość źródłową dla badań nad historią idei i lokalnymi dziejami. Obiekty należące do instytucji oraz wybrane miejsca pamięci są objęte ochroną konserwatorską.
W 2019 roku muzeum otrzymało Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".



Informacje praktyczne
- Adres: Gdańska 13, 90-706 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 10:00–16:00, wt–pt 10:00–17:00
- Telefon: +48426200577
- Strona internetowa: muzeumtradycji.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,5 (426 opinii)