Muzeum Kinematografii w Łodzi zajmuje się gromadzeniem i prezentacją materiałów związanych z kinematografią: filmów, plakatów, elementów scenografii oraz urządzeń technicznych. Placówka znajduje się w dziewiętnastowiecznym pałacu Karola Scheiblera, na terenie parku Źródliska, i wykorzystuje także przyległą wozownię oraz dawną stajnię pałacową. Instytucja podlega samorządowi miasta Łodzi i pełni rolę jedynego w Polsce muzeum chroniącego zabytki z zakresu techniki, sztuki i kultury filmowej.
Historia
Zbiory muzealne wywodzą się z utworzonego w 1976 Działu Kultury Filmowej w Muzeum Historii Miasta Łodzi. W 1984 dział przekształcono w oddział, a w 1986 wydzielono samodzielną placówkę i przeniesiono ekspozycje do pałacu Karola Scheiblera. Założycielem i pierwszym dyrektorem muzeum był dr Antoni Szram.
Na przestrzeni lat dyrekcję pełnili: Antoni Szram (1986–2000), Mieczysław Kuźmicki (2000–2014) oraz Marzena Bomanowska (od 2015). W wyniku remontów i adaptacji uzyskano dodatkowe przestrzenie wystawiennicze — na poddaszu powstały dwie galerie (strych biały i strych czerwony), a w pogłębionych piwnicach przygotowano miejsce na ekspozycje czasowe.
Co można zobaczyć?
Muzeum posiada kolekcję obejmującą około ok. 50 000 eksponatów, w tym około tysiąca filmów przechowywanych na taśmach celuloidowych i nośnikach wideo. Na wystawach stałych "Tajemnice planu filmowego" i "Cud ożywionej fotografii" pokazane są urządzenia związane z rozwojem technicznym kina: historyczne projektory, kamery, stoły montażowe oraz bogaty zbiór aparatów i kamer firm takich jak Agfa, Eastman Kodak, Zeiss-Ikon czy Pathé.
W ekspozycjach znajdują się plakaty i fotosy filmowe, elementy scenografii oraz zaaranżowane plany filmowe. W jednym z pomieszczeń zachowano oryginalną scenografię do filmu "Latająca maszyna". W zbiorach znajdują się też urządzenia pokazu obrazu sprzed ery kina kinowego — latarnie magiczne, mutoskop oraz jedyna w Polsce oryginalna Panorama Cesarska, czyli fotoplastikon. W 2015 otwarto ekspozycję poświęconą polskiej animacji: "Pałac pełen bajek".
Pałac jako miejsce filmowe
Na parterze pałacu pokazane są zachowane wnętrza pałacowe: pokój kredensowy, jadalnia, palarnia, sala balowa, szatnia, gabinet, pokój pani domu, ogród zimowy oraz okazała klatka schodowa. Te wnętrza pełniły rolę gotowej scenografii w polskich produkcjach, między innymi w "Ziemi Obiecanej", "Pavoncello", "Jak daleko stąd, jak blisko" oraz w dwóch odcinkach serialu "Stawka większa niż życie" (odc. IV "Cafe Rose" oraz odc. VI "Żelazny krzyż"). Pałac pojawia się także przez krótki fragment w filmie Davida Lyncha "Inland Empire".
Jaką działalność prowadzi muzeum?
Przy muzeum działa kino Kinematograf, które pokazuje filmy niszowe: między innymi przedwojenne polskie produkcje, dokumenty, animacje oraz kino artystyczne współczesne. Od 1990 muzeum organizuje festiwal filmów dokumentalnych Festiwal Mediów "Człowiek w Zagrożeniu". Placówka przygotowała liczne wystawy scenograficzne i biograficzne poświęcone twórcom oraz historii filmu; ekspozycje te prezentowano w kilkudziesięciu krajach na pięciu kontynentach.
Muzeum przechowuje także archiwa: scenariusze i scenopisy, korespondencję oraz dokumenty dotyczące powstawania filmów. W zbiorach znajdują się znaczące archiwa filmowe, m.in. Aleksandra Forda, Zbigniewa Rybkowskiego oraz Andrzeja Wajdy. Przed wejściem do muzeum odsłonięto 1 czerwca 2011 r. rzeźby kotów Filemona i Bonifacego. Muzeum dokumentuje zarówno filmy ukończone, jak i te zatrzymane lub nieukończone.
Podsumowanie
- Profil placówki: jedyne w Polsce muzeum chroniące zabytki kinematografii.
- Zbiory: około ok. 50 000 eksponatów, w tym około 1 000 filmów na taśmach celuloidowych i wideo.
- Miejsce: pałac Karola Scheiblera w parku Źródliska oraz przyległe budynki wozowni i stajni.
- Działalność: kino Kinematograf, liczne wystawy stałe i czasowe oraz Festiwal Mediów "Człowiek w Zagrożeniu" (od 1990).
- Unikatowe eksponaty: oryginalna scenografia do "Latającej maszyny", fotoplastikon (Panorama Cesarska), latarnie magiczne i mutoskop.
Informacje praktyczne
- Adres: Plac Zwycięstwa 1, 90-312 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 11:00–18:00, śr–pt 9:00–16:00
- Telefon: +48426740957
- Strona internetowa: kinomuzeum.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (6 236 opinii)
