Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi to największa placówka muzealna miasta, z rozbudowanymi dzialeami obejmującymi archeologię, etnografię i numizmatykę. Siedziba instytucji znajduje się przy placu Wolności. Kolekcje i prace naukowe wyróżniają wielodziałowy charakter muzeum oraz obecność biblioteki.
Historia
Początki sięgają roku 1918, kiedy w Łodzi powołano Muzeum Miejskie gromadzące różne zbiory dotyczące kultury. W latach 1945 powstały dwie odrębne placówki: Miejskie Muzeum Prehistoryczne, które działało od 14 maja 1945 roku pod kierownictwem prof. Konrada Jażdżewskiego, oraz Miejskie Muzeum Etnograficzne uruchomione 20 kwietnia 1945 roku i kierowane przez dr Janinę Krajewską.
W drugiej połowie lat 40. XX wieku rozpoczął się również rozwój kolekcji numizmatycznej; Gabinet Numizmatyczny działał od 1948 roku zainicjowany przez Anatola Gupieńca. Przy przełomie lat 1949/1950 obie miejskie placówki zostały upaństwowione i otrzymały nazwy Muzeum Archeologiczne i Muzeum Etnograficzne w Łodzi. 1 stycznia 1956 roku nastąpiło połączenie jednostek w jedno Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, z powierzonym kierownictwem prof. Konradowi Jażdżewskiemu.
Jakie działy i zbiory ma muzeum?
Muzeum skupia następujące działy: Archeologiczny, Etnograficzny, Numizmatyczny oraz Dział Widowisk Lalkowych. Istnieją także Dział Naukowo-Oświatowy oraz Dział Konserwacji i Badań nad Zabytkami, a w obrębie instytucji działa biblioteka. Muzeum publikuje książki i wielodziałowe czasopismo Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, obejmujące serie archeologiczną, etnograficzną oraz numizmatyczno-konserwatorską. Na koniec 2012 roku zbiory obejmowały 260 354 pozycji katalogowych.
Co wiadomo o budynku?
Obecny gmach ma historię szkolnej zabudowy. W 1845 roku uruchomiono w Łodzi czteroklasową szkołę realną, a w 1856 oddano do użytku jednopiętrowy budynek Szkoły Powiatowej Realnej Niemiecko-Rosyjskiej. Od 1869 roku w tym samym, wielokrotnie przebudowywanym obiekcie mieściła się Wyższa Szkoła Rzemieślnicza, a w okresie międzywojennym budynek użytkował magistrat miasta. Po II wojnie światowej obiekt przejęło muzeum.
Remont, wystawy i wyróżnienia
Od 2025 roku muzeum przechodzi modernizację głównego obiektu. W czasie prac dostępna jest jedna wystawa czasowa; po zakończeniu remontu planowany jest powrót wystaw stałych: etnograficznej, archeologicznej i numizmatycznej. Po raz pierwszy ma powstać także stała ekspozycja poświęcona działalności Działu Widowisk Lalkowych. W 2025 roku instytucja została odznaczona Brązowym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" w dziedzinie muzealnictwa.
Dyrektorzy
Kierownictwo muzeum pełnili kolejno:
- prof. dr hab. Konrad Jażdżewski (1956–1979)
- dr hab. Andrzej Mikołajczyk (1979–1991)
- prof. dr hab. Ryszard Grygiel (1991–2019)
- dr Dominik Płaza (od 2020)



Informacje praktyczne
- Adres: Plac Wolności 14, 91-415 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48426328440
- Strona internetowa: maie.lodz.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,4 (387 opinii)