Centralne Muzeum Włókiennictwa (CMWŁ) działa w przestrzeni dawnej fabryki włókienniczej i koncentruje się na historii oraz technikach związanych z produkcją włókienniczą. Siedziba muzeum powstała w rozległym, czteroskrzydłowym kompleksie znanym jako Biała Fabryka. Placówka zebrała zbiory dokumentujące surowce, technologie i produkty włókiennicze.
Historia muzeum
Początki sięgają 1952 roku, kiedy w Muzeum Sztuki powstał Dział Tkactwa zainicjowany przez Krystynę Kondratiuk. W 1954 Rada Narodowa Miasta Łodzi podjęła uchwałę o utworzeniu muzeum w Białej Fabryce, a obiekt wpisano do rejestru zabytków 6 listopada 1954 roku. 6 października 1959 roku utworzono samodzielną instytucję Muzeum Historii Włókiennictwa; pierwszą dyrektorką została Krystyna Kondratiuk. Początkowo pod działalność muzealną przekazano skrzydło północne i część zachodniego, a dalsze części kompleksu oddawano stopniowo.
Co można zobaczyć w muzeum?
Muzeum prezentuje kilka wystaw stałych, w tym „Miasto – Moda – Maszyna”, „Sala maszyn w ruchu” oraz „Łódzkie mikrohistorie. Ludzkie mikrohistorie”. W siedzibie działa także katalogowa obecność na platformie Google Arts & Culture.
W 2013 roku udostępniono zrewitalizowany budynek kotłowni z wystawą interaktywną wykorzystującą techniki multimedialne. W tej części eksponowana jest maszyna parowa przeniesiona z innego zakładu. Kolekcje muzeum obejmują wszystkie etapy procesu włókienniczego – od surowca po gotowe wyroby.
Działalność, edukacja i wydarzenia
Działalność naukowa i kolekcjonerska muzeum obejmuje technologie włókiennicze, techniki przetwarzania i produkty końcowe. Zbiory są gromadzone, opracowywane naukowo oraz konserwowane przez wyspecjalizowane działy. Dział Edukacji organizuje lekcje muzealne i warsztaty plastyczne w duchu muzeum partycypacyjnego; tematy zajęć wiążą się z profilem placówki i prowadzonymi wystawami.
Jakie wydarzenia i nagrody towarzyszą muzeum?
CMWŁ współorganizowało od 1972 roku, a od 1982 roku jest jedynym organizatorem Międzynarodowego Triennale Tkaniny w Łodzi, przeglądu współczesnej tkaniny artystycznej. W programie muzeum znajdują się coroczne „Urodziny Geyera” w styczniu, cykl letnich koncertów Geyer Music Factory odbywający się na dziedzińcu od 2009 roku oraz udział w Nocy Muzeów.
Modernizacje i wyróżnienia
W 2008 roku do muzeum włączono Łódzki Park Kultury Miejskiej z przykładami zabudowy przełomu XIX i XX wieku. W 2018 rozpoczęto modernizację siedziby finansowaną ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020; prace objęły odnowienie elewacji, renowację najstarszych skrzydeł, powstanie magazynu studyjnego oraz prace w Skansenie Łódzkiej Architektury Drewnianej. Zakończenie modernizacji nastąpiło w 2020 roku wraz z otwarciem nowej wystawy stałej. Muzeum zdobywało wyróżnienia, m.in. drugie miejsce w plebiscycie National Geographic Traveler (2013), nagrody dla wystawy „Miasto–Moda–Maszyna” oraz Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" w 2024 roku.
Podsumowanie
- 1) Największe w Europie muzeum włókiennictwa — zbiory obejmują surowce, technologie i produkty włókiennicze.
- 2) Siedziba w Białej Fabryce Geyera — przykład wczesnej adaptacji postindustrialnej architektury dla potrzeb muzealnych.
- 3) Od 1982 roku jedyny organizator Międzynarodowego Triennale Tkaniny w Łodzi — najstarszy międzynarodowy przegląd tkaniny artystycznej.
- 4) Modernizacja zakończona w 2020 roku — nowa wystawa stała oraz rozbudowane zaplecze magazynowe i ekspozycyjne.
Informacje praktyczne
- Adres: Piotrkowska 282, 93-034 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 11:00–17:00, śr 12:00–17:00, cz–pt 12:00–19:00, sob 11:00–18:00
- Telefon: +48572087469
- Strona internetowa: cmwl.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (3 980 opinii)
