Rada Ministrów w czerwcu 2026 r. przyjęła propozycję ustalenia część płacowej waloryzacji na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. W lipcu 2026 r. rząd formalnie utrzymał ten zapis. Na podstawie danych i prognoz ekonomicznych powstają dziś warianty wskaźnika waloryzacji, które przekładają się na konkretne kwoty brutto świadczeń od 1 marca 2027 r.
Jak obliczono prognozy waloryzacji?
Wskaźnik waloryzacji składa się z dwóch elementów. Pierwszy to wskaźnik cen towarów i usług dla gospodarstw emerytów i rencistów albo wskaźnik ogólny, gdy okaże się wyższy. Drugi to udział procentowy realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku; ustawowo wynosi on co najmniej 20%. Rząd i analitycy używają prognoz inflacji oraz prognoz wzrostu płac, by oszacować możliwy wynik wskaźnika dla 2027 r.
Na ile prognozowane są podwyżki i jakie są przykładowe kwoty?
Najnowsze scenariusze przedstawiają kilka wariantów. Przy zastosowaniu rządowego minimum udziału płacowego 20% i określonych prognoz inflacji powstaje wariant oznaczany zwykle jako 3,48%. Inne symulacje zakładają kombinacje inflacji i wzrostu płac, które dają około 3,66% lub około 3,96%. Z tych założeń wynikają następujące przykładowe wyliczenia brutto:
| Świadczenie przed waloryzacją (brutto) | Przy 3,48% | Przy 3,66% | Przy 3,96% |
|---|---|---|---|
| 1978,49 zł (minimalna) | 2047,34 zł | ≈2050,90 zł | ≈2056,84 zł |
| 4 000,00 zł | 4 139,20 zł | ≈4 146,40 zł | ≈4 158,40 zł |
| 5 000,00 zł | 5 174,00 zł | — | ≈5 198,00 zł |
Powyższe liczby to symulacje brutto. Na kwotę netto wpływa odliczenie 9% składki zdrowotnej oraz ewentualne obciążenie podatkowe, gdy świadczenie przekroczy próg wymagający zaliczki na PIT.
Kiedy emeryci dowiedzą się o ostatecznym wskaźniku i kiedy zacznie obowiązywać?
Dane potrzebne do ostatecznego obliczenia wskaźnika są gromadzone przez GUS w ciągu całego 2026 r. Ostateczny wskaźnik waloryzacji zostanie podany na początku 2027 r., po publikacji danych za cały rok. Waloryzacja świadczona będzie od 1 marca 2027 r., a ZUS przeliczy świadczenia automatycznie — nie trzeba składać wniosków.
Ile kosztuje waloryzacja i co z trzynastką i czternastką?
W projekcie budżetu na 2027 r. rząd zabezpieczył około 19 mld zł na waloryzację świadczeń. W tym samym projekcie zapisano około 32,1 mld zł na trzynastą i czternastą emeryturę łącznie. Wysokość trzynastki jest powiązana z minimalną emeryturą obowiązującą od 1 marca, dlatego jej kwota wzrośnie wraz z waloryzacją. Uprawnienia do pełnej czternastki nadal zależą od obowiązującego progu (pełna 14. emerytura przysługuje obecnie przy świadczeniu do 2 900 zł brutto).
Co jeszcze jest w grze?
W Sejmie znajduje się projekt prezydencki zakładający waloryzację procentowo-kwotową z gwarantowanym dopłatą min. 150 zł do niskich świadczeń, lecz na ten moment nie jest to obowiązujące prawo. Związki zawodowe i niektóre środowiska proponowały zwiększenie udziału części płacowej do 50%, jednak rząd utrzymał udział 20%.
Ostateczny wskaźnik waloryzacji zostanie ogłoszony po publikacji danych GUS za 2026 r.; stosowanie nowych kwot rozpocznie się 1 marca 2027 r.
