Pałac Scheiblerów stoi przy ulicy Piotrkowskiej w Łodzi i wyróżnia się złożoną historią budowy i przebudów. Początkowo powstał jako reprezentacyjny budynek mieszkalny z elewacją neoklasycystyczną, a z czasem przekształcono go w miejski pałac z wieżą i dekoracyjnymi detalami. Przez długie lata związany był z rodziną Scheiblerów, a od połowy XX wieku pozostaje w użytkowaniu uczelni technicznej.
Jak powstał i kto go zamieszkiwał?
Teren wyznaczony pod zabudowę w trakcie regulacji osady Łódka w latach 1824–1828 miał służyć zajazdowi, lecz parcelę pozostawiono niezabudowaną po ucieczce jej ówczesnego właściciela po powstaniu listopadowym. W 1844 posesję kupił farbiarz Karol Gebhardt. Od strony ulicy Piotrkowskiej wzniesiono wówczas reprezentacyjny dom według projektu Ludwika Bethiera przy współpracy Stanisława Balińskiego.
W połowie XIX wieku kamienica uchodziła za jedną z ładniejszych przy Piotrkowskiej, z neoklasycystyczną elewacją ozdobioną pilastrami i trójkątnym zakończeniem fasady. W 1852 budynek nabył drukarz Leonard Fessler, który prowadził tu działalność farbiarską przez prawie trzy dekady.
W 1880 posesję kupił Karol Scheibler dla swojej rodziny. Początkowo dom mógł być przeznaczony dla córki Emmy i jej męża Jerzego von Kramsty, jednak od 1886 roku mieszkał tu syn Scheiblera, Karol Scheibler junior, będący generalnym spadkobiercą firmy. Rok po nabyciu, w związku z powstaniem Towarzystwa Akcyjnego Manufaktur Bawełnianych Karola Scheiblera, budynek przeszedł na własność spółki. W 1921 roku pałac wydzielono z nowej spółki Scheibler & Grohman i ponownie znalazł się w rękach prywatnych spadkobierców. Od 1956 roku obiekt użytkowany jest przez Politechnikę Łódzką, a do 2022 roku mieścił Wydział Organizacji i Zarządzania tej uczelni.
Jak zmieniała się architektura pałacu?
Po śmierci Karola Scheiblera budynek poddano kilku przebudowom. W pracach uczestniczyli między innymi Hilary Majewski i Franciszek Chełmiński, którzy nadali mu współczesny kształt. W 1891 roku projekt Majewskiego powiększył budynek o dwie osie od strony północnej, co przyczyniło się do nadania mu cech neorenesansowych.
W 1894 roku, według projektu Chełmińskiego, pałac rozbudowano na stronę południową o trzy osie i w narożniku dobudowano wieżę z hełmem namiotowym pokrytym blachą cynkową, z datą 1894 umieszczoną na maszcie. W 1897 przeprowadzono kolejną rozbudowę, dołączając od północy parterową dobudówkę z salonem od ulicy i ogrodem zimowym od podwórza.
Jak wyglądają wnętrza i ich stan zachowania?
Wnętrza pałacu pierwotnie charakteryzowały się bogatą dekoracją: sztukaterie na sufitach pokryte były polichromią, a główna klatka schodowa miała drewniane schody, tralkową balustradę oraz witraże zachowane fragmentarycznie. Przez kolejne przekształcenia i funkcje użytkowe wiele pomieszczeń utraciło pierwotny wystrój. Do dziś zachowały się fragmenty sztukaterii oraz piece i kominki, jednak program układu wnętrz jest słabo czytelny z powodu zmian wprowadzonych przez późniejszych użytkowników, między innymi Studium Wojskowe Politechniki Łódzkiej.
Informacje praktyczne
- Adres: Piotrkowska 266, 90-001 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,4 (79 opinii)
