| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Eugeniusz Ajnenkiel |
| Pseudonimy | Ela, Lemiesz, Eug. Wnuk |
| Urodzony | 1 kwietnia 1900, Łódź |
| Zmarł | 7 stycznia 1981, Łódź |
| Pochówek | Cmentarz Doły, Łódź |
| Działalność | |
| Zawód | historyk, dokumentalista |
| Rola publiczna | poseł, wiceprezydent Łodzi |
| Partie | Polska Partia Socjalistyczna, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza |
| Wybrane publikacje | Bojowcy PPS, Śpiewnik robotniczy PPS, Czerwona lutnia |
| Ordery i odznaczenia | Medal Niepodległości, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Order Sztandaru Pracy I kl. |
Eugeniusz Ajnenkiel związał się z ruchem robotniczym jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. W okresie powojennym pełnił funkcje w samorządzie Łodzi i reprezentował miasto w organach ustawodawczych PRL.
Życiorys i wczesna aktywność polityczna
Urodził się w rodzinie robotniczej; jego ojciec, Stanisław, pracował jako szewc i brał udział w rewolucji 1905–1907. Po czteroletniej szkole Polskiej Macierzy Szkolnej rozpoczął pracę jako pomocnik murarski i kształcił się samodzielnie oraz na wykładach Uniwersytetu Ludowego im. Tadeusza Kościuszki.
W 1914 podjął próbę wstąpienia do Legionów Polskich, ale jako niepełnoletni nie został przyjęty. Wprowadził go do Polskiej Partii Socjalistycznej brat Alfred; Ajnenkiel działał w PPS, kolportował druki, wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej i redagował lokalne pisma partyjne.
Role w administracji miejskiej i II wojna światowa
Od 1923 pracował w Zarządzie Miejskim w Łodzi, pełnił funkcję sekretarza Prezydium Magistratu i redaktora "Dziennika Zarządu m. Łodzi". Od listopada 1938 został kustoszem ds. organizacji Muzeum Walk Niepodległościowych im. Józefa Piłsudskiego.
We wrześniu 1939 współkierował obroną przeciwlotniczą Łodzi, 6 września opuścił miasto, a po powrocie włączył się w ruch oporu. Został aresztowany w grudniu 1939, następnie w styczniu 1940 wysiedlono go do Krakowa, gdzie pracował w Krakowskiej Miejskiej Kolei Elektrycznej i działał w organizacjach PPS podczas okupacji.
Po wojnie: działalność partyjna, samorządowa i poselska
W lutym 1945 objął stanowisko kierownika Wydziału Propagandy Wojewódzkiego Komitetu PPS w Łodzi. Miesiąc później został mianowany wiceprezydentem Łodzi i zasiadł w Radzie Naczelnej PPS; od 3 maja 1945 reprezentował PPS w Krajowej Radzie Narodowej.
W 1947 uzyskał mandat posła na Sejm Ustawodawczy z listy Bloku Demokratycznego. W styczniu 1948 zgłaszał zastrzeżenia wobec warunków zjednoczenia PPS z PPR; w wyniku oskarżeń ustąpił z funkcji partyjnych i prezydenckich, a w październiku 1948 został wydalony z PPS. W 1956 wstąpił do PZPR i powrócił do władz miejskich – ponownie pełnił funkcję wiceprezydenta Łodzi w latach 1956–1957.
Działalność naukowa, społeczna i publikacje
Ajnenkiel zajmował się historią ruchu robotniczego i kultury robotniczej. Napisał około około 250 publikacji, w tym prace takie jak Śpiewnik robotniczy PPS (1945) i Czerwona lutnia. Pieśni robotnicze (1964).
Organizował i współtworzył instytucje pamięci, m.in. Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego w Łodzi. Był aktywny w spółdzielczości i w Towarzystwie Przyjaciół Łodzi; w 1957 współzałożył to towarzystwo i przewodniczył jego zarządowi w latach 1959–1967.
Nagrody, odznaczenia i ostatnie lata
Otrzymał m.in. Medal Niepodległości (1935), Złoty Krzyż Zasługi (1946), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1957) oraz Order Sztandaru Pracy I klasy (1980). W 1964 uhonorowano go Nagrodą Miasta Łodzi za upowszechnianie kultury.
Od 1965 przebywał na rencie dla zasłużonych i kontynuował działalność społeczną. Pochowany na cmentarzu Doły w Łodzi.
